Giriş Yap

BÖRTECINE 38 · 05.09.2010, 02:04

17.ÇANAKKALE

GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü: 9.737 km²
Nüfus: 464.975 (2000)
İl Trafik No: 17
Kiyilariyla Avrupa ve Asya'yi birleştiren Marmara ve Ege Denizini birbirini bağlayan Çanakkale savaşlarinin en kanli muharebelerinin cereyan ettiği, çok sayida şehitlik, anit ve mezarliklarin bulunduğu Gelibolu Yarimadasi Tarihi Milli Parki, Troya, Assos gibi eski uygarlik merkezlerinin beşiği olan il iç ve diş turizmde önemli bir yer almaktadir.

İLÇELER

AYVACIK İLÇESİ : 1330-1335 tarihleri arasinda 15-20 haneli Kizilcatuğlu adli küçük bir köy olduğu bilinen bu şirin ilçemizin kesin olarak hangi tarihte kurulduğu bilinmemektedir. Yöre,antik Assos ve Chryse kalintilari ile ünlüdür.Ancak,genişlemesi ile ilgili olarak anlatilan hikaye ilginçtir.Aslen Tiflis’li olan Ümmühan Hanim,bugünkü Ayvacik ilçesine yakin bir yerde han işletmektedir.1514 Çaldiran Seferi nedeniyle yöreden orduya katilan askerlerde Ümmühan Hanim’in haninda dinlenmektedir.Ümmühan Hanim bu askerlerden birisini savaşta ölen kocasina benzeterek onunla evlenir ve Ayvacik’a gelir.Daha sonra civarda bulunan diğer köyleri de dolaşarak köylülerin Ayvacik’a yerleşmelerini ve bu sebeple beldenin gelişmesini temin eder.Bugün bu şirin ilçemiz sinirlari içerisinde bulunan ,Türk-İslam mimarisi özelliklerini en iyi bir şekilde yansitan eserler şunlardir: Hüdavendigar Camii ve Ümmühan Hatun Camii’dir.İl merkezine 75 km. mesafededir.

BAYRAMİÇ İLÇESİ : Bayramiç ve yöresinin geçmiş çağlarda Troia Kralliği’nin sinirlari içerisinde olduğu bilinmektedir.İlçe merkezinin bu dönemlerine ilişkin bilgiler,bugün ilçe sinirlari içinde kalan bazi eski yerleşim merkezlerinden elde edilmektedir.Bunlarin en önemlileri arasinda Troas bölgesinde,bugünkü Kurşuntepe yakinlarinda ve Skamandros (Eski Menderes) Çayi Vadisindeki eski bir Aiolya yerleşim yeri olanSkepsis (Evciler) ve Akpinar, Çaldağ Köyü’nde bulunan Kiemalilar’in kurduğu bir koloni olan Kebren (Akpinar) bulunmaktadir.İlçede Osmanli dönemi yapilari arasinda Tepe Camii,Taşköprü Camii, Hadimoğlu Konaği ve Taş Köprü sayilabilir.İl merkezine 67 km. mesafededir.

BİGA İLÇESİ : Biga M.Ö. 334 yilinda Makedonya Krali Büyük İskender tarafindan kralliğina katilmiş,Daha sonra uzun yillar Bizanslilarin yönetiminde kalmiştir.12.yüzyilda Pigas (Kaynaklar) adiyla bilinen ilçe,eski Pegae’nin yerine kurulmuştur.Gümüşçay Bucaği,Kocabaş Çayi kiyisinda kurulmuş Adreste,Kemer Köyü yakinindaki Parium (Parion),Karabiga Beldesindeki Priyapos antik kalintilardir. 1364 tarihinde 1.Murad’in komutanlarindan Lala Şahin Paşa tarafindan Osmanli Devleti’ne bağlanan ilçe,bu tarihten sonra Biga adini almiştir.İl Merkezine 92 km. mesafededir.

BOZCAADA İLÇESİ : Çanakkale Boğazi Ege ağzinin 18 deniz mili güneyinde,doğudaki Anakara kütlesinin Kumburnu Mevkiine 3,Geyikli’nin Odunluk İskelesi’ne 5 deniz mili mesafededir.Ege Denizi’nde Ülkemize ait iki adadan biridir. Eski adi Tenedos olan ilçe,Homeros’un İlyada Destani’nda bahsedilmektedir.M.Ö.6.yüzyildan Roma Dönemi’ne dek kullanilan mezarlikta toprak heykelcikler,çanak-çömlekler bulunmuştur.Venedikliler zamaninda yapilan ve sonralari bir çok kez onarilan Bozcaada Kalesi,1842 yilinda limandan 1,5 km. içeride yapilan ikinci (Yeni Kale) ve 1657 yili yapimi Köprülü Mehmet Paşa Camii ilçenin diğer eserleridir.Bozcaada ekonomisinin temeli iklimin özelliği sebebiyle bağcilik ve şarapçilik üzerinedir.İlçede Balikçilik ve Turizm önemli bir yer gelir kaynağidir.

ÇAN İLÇESİ : İlçenin kuruluş tarihi kesin olarak saptanamamiştir.Bugünkü ilçe sinirlari içinde bulunan bazi antik yerleşim merkezleri ilçenin antik çağina ilişkin ipuçlari vermektedir. Roma Dönemi’nde Çan yöresi,Sergis olarak adlandiriliyordu.Çan 14.yüzyilin ortalarinda Osmanli topraklarina katildi.Bu dönemde Çan Pazari diye adlandirilan yöre,Biga Sancaği’na bağliydi.İlçe kaplicalari ile ünlü olup,Türk sanayi ürünlerinin en önemlilerinden birisi olan Çanakkale Seramikleri’nin yapim yeri olarak adini duyurmuştur.İl merkezine 75 km. mesafededir.

ECEABAT İLÇESİ : Antik dönemlerde Maydos (Madikus) adiyla bilinen Eceabat,anitsal Osmanli kaleleriyle ünlüdür.Sestos Kalesi,Bigali Kalesi,Kilitbahir Kalesi,Seddülbahir Kalesi ilçede bulunan kalelerdir.Gelibolu Yarimadasi Tarihi Milli Parki ve savaş anitlari bu ilçemizin sinirlari içerisinde kalmaktadir.

EZİNE İLÇESİ : Antik Çağ’da Neandria olarak bilinen Ezine,Hamaksitos’un kuzeyinde, Çiğri Dağ yöresinde,Alexandria Troas’in (Eski İstanbul) doğusunda ,bir Aiolya yerleşim merkezidir.Kent,M.Ö.5.yüzyilin sonuna doğru az vergi ödeyerek Attika Delos Deniz Birliği’ne katildi.M.Ö.339’da Spartali komutan Derkilidas’a teslim oldu.M.Ö.4.yüzyilin sonunda Alexandria Troas ile birleşti.Eski Saminyon Ovasi’nda kurulan Ezine,Charles Texier’in Küçük Asya adli yapitinda “Ezne-Enay” olarak adlandirilmaktadir.Ezine’nin güneyinde Sankrea siperi olarak bilinen yöre,Bizans İmparatorlarinca siyasi suçlularin tutuklama yeri olarak kullanildi.Orhan Gazi döneminde,Türk boylarinin bölgeye gelişlerinden sonra Ezine Osmanli topraklarina katildi.İl merkezine 50 km. uzaklikta olan ilçe peyniri ile ünlüdür.

GELİBOLU İLÇESİ : İyi ve güzel şehir anlamina gelen Gallipolis adiyla anilan Gelibolu’nun tarihte ilk kez Hitit İmparatorluğu’nun M.Ö.12.yüzyilda parçalanmasindan sonra,Frigler ve onlari izleyen Lidyalilar’in araya geçişleri sirasinda önem kazandiği görülmektedir.Sirasiyla Persler’in, Spartalilar’in, Makedonyalilar’in, Bergamalilar’in, Romalilar’in,Hun İmparatorluğu’nun,Bizanslar’in yönetiminde kalan Gelibolu,1354 yilinda Gazi Süleyman Paşa tarafindan fethedildi.1366 yilinda yeniden Bizans’in eline geçen Gelibolu,Osmanli Padişahi 1.Murad tarafindan 1367 yilinda ikinci kez Osmanli topraklarina katildi.Antik dönemde inşa edilen ve 1.Justiniaus tarafindan onarilan gelibolu Kalesi,1.Murad
döneminde yapilan Ulu Camii (Hüdavendigar Camii),konusunda en görkemlisi kabul edilen Azebler Namazgahi,2.Muraddöneminden Yazicioğlu Camii ve Sofca Halil Paşa Mescidi, Ahmet Bican,Sarica Paşa,Yazicioğlu Türbeleri,Kasaboğlu Ali Bey ve Sarica Paşa Hamami, Bolayir Gazi Süleyman Paşa Camii ve Türbesi,Bayrakli Dede Türbesi,Namik Kemal’in Mezari ilçenin belli başli tarihi eserleridir.

GÖKÇEADA İLÇESİ : İlçenin Antik Çağ’a ilişkin tarihi konusunda pek fazla bilgi yoktur.Adanin en eski yerleşiklerinin Plasglarelar olduğu bilinmektedir.Eski ismi İmroz olan adayi Miltiades M.Ö.500’de Atina’ya bağladi Roma egemenliği altina girinceye kadar Atina yönetiminde kaldi.1455’te Fatih Sultan Mehmet tarafindan Osmanli İmparatorluğu topraklarina katilan Gökçeada,1922-1923 yillari arasinda Yunan işgalinde kaldi.1923 yilinda Lozan Antlaşmasi’na göre 22 Eylül 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’ne bağlandi. Gökçeada (Kuzulimani) Çanakkale’den 32 mil,Gelibolu Yarimadasindaki Kabatepe Limani’na 14 mil uzakliktadir.Adaya Kabatepe Limanindan ve Çanakkale merkezden her gün feribot seferleri yapilmaktadir.

LAPSEKİ İLÇESİ : Çanakkale Boğazi’ndaki 4 önemli yerleşim merkezinden biri olan Lapseki’nin eski adi Lampsakos’dur.Lampsakos’u Hellespontus’un doğusunda Troas Bölgesi’nde,Foçalilarin kurduğu sanilmaktadir.Birçok uygarliğin yerleşim yeri olan ilçe 1356 yilinda Gazi Süleyman Paşa tarafindan fethedilinceye kadar Bizanslilarin hakimiyetinde kalmiştir.Türklerin Avrupa yakasina ilk çikiş yeri olan Çardak Beldesi bu ilçemizin sinirlari içindedir.Meyvecilik ilçede gelişmiş olup,İl merkezine 35 km. mesafededir.

YENİCE İLÇESİ : 19.yüzyilin başlarinda bir köy olarak kurulduğu bilinen ilçenin ilk yerleşenlerinin Kinik Türkleri’nin Kizil Keçili Boyu’ndan geldikleri sanilmaktadir.1936’ya dek Balikesir İlinin Gönen ilçesine bağli bir köy olan Yenice,bu tarihten sonra ilçe olarak Çanakkale’ye bağlanmiştir.Çanakkale’ye 100km.uzaklikta olan ilçede Av turizmi önemli yer tutmaktadir.

Yollariniz bir gün Çanakkaleye düşerse eğer ki bence muhakkak düşmeli ;
Gelibolu'yu görmeden, Şehitlikleri ziyaret etmeden,
Kaz dağini gezmeden,
Assos'ta gün batimi izlemeden, görsel sanatlar festivalini görmeden,
Truva'yi gezmeden, tahta ata çikmadan,
Bozcaada'da şaraplarini tatmadan
Gökçeada'nin koylarinda daliş yapmadan,
...Dönmeyin
Çanakkaleden Fotoğraflar